Zadzwoń do nas!
+48 62 764 39 95
Napisz do nas! kontakt@medwork24.pl
Wybierz wersję jezykową:
pl
de
Kłopoty z zasypianiem u osób starszych

Codzienny sen to zjawisko tak naturalne, że rzadko zdarza nam się o nim myśleć dłużej, niż kilka błogich minut tuż przed zaśnięciem. Tymczasem problem bezsenności dotyka dużo większą część naszej populacji niż mogłoby się wydawać. Problemy ze snem znacznie częściej występują u osób w podeszłym wieku i są wynikiem przewlekłych schorzeń, które dają dolegliwości bólowe, również w godzinach nocnych lub też same stanowią problem medyczny.

Jest wiele metod walki z bezsennością, ale dla każdego pacjenta droga do odzyskania pełnowartościowego nocnego wypoczynku jest odmienna. Aby skutecznie pokonać bezsenność warto poznać najczęstsze przyczyny, które ją powodują.

Oczekiwanie na sen

Kłopoty ze snem to domena podeszłego wieku - według różnych szacunków 15-34% osób starszych cierpi na przemijające lub utrzymujące się przez dłuższy okres czasu zaburzenia snu. Najczęstszą przypadłością jest wielokrotne wybudzanie się w ciągu nocy, co sprawia, że wypoczynek staje się mniej skuteczny i nie przynosi oczekiwanego ukojenia i relaksu. Niemal równie często ludzie starsi uskarżają się na problemy z zasypianiem wieczornym lub też zbyt wczesne wybudzanie się rano. Wszystkie te zaburzenia można określić wspólnym mianem bezsenności, a ich utrzymywanie się przez okres dłuższy niż dwa tygodnie uważa się za stan, który wymaga konsultacji z lekarzem.

Skąd się biorą kłopoty ze snem u osób starszych?

Nie wszyscy z nas potrzebują takiej samej ilości snu, zapotrzebowanie na nocny wypoczynek zmienia się również z wiekiem. Wraz z upływającym czasem zmienia się nasz rytm snu i czuwania, co jest naturalną odmiennością związaną z procesem starzenia organizmu. Jeśli do tej pory potrzebowaliśmy ośmiu godzin snu, a stopniowo zaczęło nam wystarczać tylko pięć, proces ten może okazać się zupełnie naturalny i nie wymagający leczenia. Najważniejsze jest, aby sen dawał odpoczynek i regenerował nadwątlone podczas całego dnia siły, mniej znaczenia ma, ile godzin trwa. Zmianie ulega też cykl dobowy- osoby starsze mają tendencję do wcześniejszego kładzenia się spać i wcześniejszego wybudzania. Modyfikacji podlegają także fazy snu- zmniejsza się ilość snu wolnofalowego i fazy REM. Oznacza to między innymi, że osoby starsze przeżywają mniej marzeń sennych, ale także może wpływać na obniżenie jakości snu i pogorszenie funkcjonowania w ciągu dnia.

Bezsenność a choroby towarzyszące

Kłopoty ze snem u osób starszych mogą być zjawiskiem samoistnym lub występować w powiązaniu z innymi schorzeniami, a nawet być ich bezpośrednim wynikiem. Najczęstszą chorobą, w której obserwowanym skutkiem jest różnie przeżywana bezsenność, jest depresja. Przewlekła depresja przebiega u osób starszych bardzo często w sposób skryty i bywa rozpoznawana podczas przypadkowego badania lekarskiego. Niejednokrotnie problemy ze snem są jej jedyną oznaką, dlatego lekarze osób starszych, a także ich bliscy powinni być szczególnie uważni, kiedy u osoby starszej pojawiają się kłopoty ze snem. Inne symptomy depresji to przeciągający się w czasie smutek, apatia, utrata chęci działania i podejmowania wszelkiej aktywności życiowej, poczucie bezsensu i pustki. Somatyczne objawy depresji mogą wyrażać się poprzez utratę apetytu, chudnięcie czy nawet przewlekłe dolegliwości bólowe o niezlokalizowanej przyczynie. Bezsenność towarzyszy także innym chorobom somatycznym: niewydolności serca, chorobom płuc czy rekonwalescentom po przebytym udarze mózgu lub zawale serca. Zaburzenia snu występują także u blisko 44% chorych na chorobę Alzheimera.

Jak walczyć z bezsennością u osób starszych?

Pierwszym krokiem w walce z bezsennością osób starszych jest ustalenie jej przyczyny. Jeśli możliwym jest, że bezsenność ma związek z inną chorobą, leczenie schorzenia podstawowego (na przykład odpowiednio dobrane leki przeciwdepresyjne) często przynosi oczekiwany skutek. Jeśli jednak bezsenność występuje bez konkretnej przyczyny oraz jest jedynym objawem, warto przeanalizować plan dnia osoby starszej. Zdarza się, że pacjenci w podeszłym wieku wykazują bardzo niewielką aktywność fizyczną, spędzają cały dzień w fotelu, a w przeciągu tego czasu zdarzają im się wielokrotne krótkie drzemki, z których występowania sami mogą nie zdawać sobie sprawy. Kładąc się wieczorem do łóżka nie odczuwają senności i skarżą się na kłopoty z zasypianiem, tymczasem prawdopodobnie zaspokoili oni już częściową swoją potrzebę snu w ciągu dnia. Rozwiązaniem takiego problemu bywa zorganizowanie czasu osoby starszej, zabieranie jej na spacery, włączanie w codzienne czynności domowe, a nawet zwykłe rozmowy. Należy też pamiętać, by łóżko, w którym śpi osoba starsza służyło jedynie do spania. Pozbycie się nawyku jedzenia, oglądania telewizji czy czytania w łóżku jest trudne, ale często przynosi rozwiązanie problemu.